આ છે ભારતના ઐતિહાસિક કિલ્લાઓ તમારે પણ એકવાર મુલાકાત જરૂર લેવી જોઈએ….

નમસ્તે મિત્રો આજના આ લેખમાં આપ સૌનું હાર્દિક સ્વાગત છે, જ્યારે પણ કોઈ ઐતિહાસિક સ્થળનું નામ આવે છે, ત્યારે આ ભારતનું નામ પ્રથમ આવે છે, જો તમારે ભારતમાં ફરવાનું હોય, તો તમારે આ કિલ્લાઓ જોવું જ જોઇએ. આ કિલ્લો તેના સમયમાં રોમાંસ, પરાક્રમ, બહાદુરી, અનિવાર્ય કપટ અને રાજકીય ષડયંત્રની ગાથા વર્ણવે છે, તમે તે સમયના આશાસ્પદ કલાકારો દ્વારા બનાવેલી કલાકૃતિઓ જોઈ શકો છો.

લાલ કિલ્લો.રેતીના પત્થરની બનેલી લાલ કિલ્લાની રચના ભારતને વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરે છે, દિલ્હીનો લાલ કિલ્લો પણ ભારતનું ગૌરવ કહેવાય છે. આ કિલ્લો મુગલ સમ્રાટ શાહજહાં દ્વારા 17 મી સદીમાં બનાવવામાં આવ્યો હતો, યુનેસ્કો દ્વારા વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ તરીકે લખેલી આ લાલ ઇમારત તેના ભૂતપૂર્વ મહિમાની ગાથા કહે છે. લાલ કિલ્લાનું મૂળ નામ કિલા-એ-મુબારક હતું અને તેને બનાવવામાં લગભગ 10 વર્ષ લાગ્યાં હતાં.કિલ્લાની અંદર સાર્વજનિક અને ખાનગી હોલ, મસ્જિદો અને બગીચાઓ છે.

અમેરનો કિલ્લો.આમેરનો કિલ્લો અરવલ્લી ટેકરીની શાંત પૃષ્ઠભૂમિમાં સ્થિત છે. હિન્દુ, રાજપૂત અને મુઘલ સ્થાપત્ય શૈલીના મિશ્રણથી બનેલો આ કિલ્લો તેની ભવ્યતા માટે પ્રખ્યાત છે. રાજા માનસિંહ આઈ દ્વારા બનાવવામાં આવેલા આ સુંદર કિલ્લામાં આરસ, કાચ, ધાતુ અને લાકડાની કોતરણી જોઈ શકાય છે.

આગ્રા કિલ્લો.જોકે આગ્રા તેના આઇકોનિક તાજમહેલ માટે પ્રખ્યાત છે પરંતુ અહીં અન્ય ઘણા સ્થાપત્ય અજાયબીઓ હાજર છે. જે આગ્રાને ભારતની સાંસ્કૃતિક મુલાકાત માટેનું શ્રેષ્ઠ સ્થાન બનાવે છે. આગ્રા કિલ્લાની આ મોટી લાલ ઇમારત એ મુગલ વંશનું ઉત્કર્ષ છે અને શાહજહાં આ કિલ્લાના એક ઉચા મહેલમાં જ્યાંથી તાજમહેલ દેખાતો હતો તેના જીવનના અંતિમ વર્ષના પતનની વાર્તા વર્ણવે છે.

જેસલમેરનો કિલ્લો.રાજસ્થાનના દરેક શહેરનો દરેક ખૂણો રાજવી લોકોના જીવનની વાર્તા કહે છે અને જેસલમેર પણ આ બાબતોમાં પાછળ નથી. રાજસ્થાનના આ શહેરમાં જેસલમેર કિલ્લો એક ઉંચા શિલા પર વસેલો છે. પીળા રેતીનો પથ્થરથી બનેલો આ કિલ્લો જ્યારે સોનાના તાજની જેમ ચમકતો હોય છે, ત્યારે સૂર્યની કિરણો પડી જાય છે, ત્યારે આ કિલ્લાની સરળતા તેની સ્થાપત્ય અને સુશોભનમાં જોઇ શકાય છે, તે વિશ્વના સૌથી મોટા કિલ્લા તરીકે પણ ઓળખાય છે.

દૌલતાબાદનો કિલ્લો.દૌલાતાબાદનો કિલ્લો તેના શહેરના ઇતિહાસ તરીકેનો શ્રેષ્ઠ દસ્તાવેજ છે, આ કિલ્લા પરથી તમે તેની આસપાસ ફેલાયેલી હરિયાળી જોઈ શકો છો. આ સ્થાન ફોટોગ્રાફરો માટે નિશ્ચિતરૂપે સ્વર્ગ સમાન છે તેના વિન્ટેજ લુકને કારણે આ કિલ્લો ક્યારેય પ્રવાસીઓને નિરાશ નથી કરતો આ કિલ્લો ઘણા રાજવંશો દ્વારા શાસન કર્યું છે. અને આજે પણ તેના અવશેષો ઓરંગાબાદના આ કિલ્લામાં મળી શકે છે.

આ ઉપરાંત રાજસ્થાન માં અન્ય જોવાલાયક સ્થળો.થર રણના હૃદયમાં, જૈસલમેરને રતિના સુંદર અગ્ગલા, કવિઓ, ભક્તિ મહેલો, મંદિરો અને સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને પરિવર્તનો માટે સુવૈતિક શહેર તરીકે ઓળખાયેલ છે. ‘પિંક સિટી’ જયપુર ભારતનો સૌથી અદ્યતન અને રંગબેરંગી શહેરોમાંનો એક અનુભવ જેનો ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ અને ગૌરવપૂર્ણ સંસ્કૃતિ માટેનો સંપર્ક છે.

આ શાહી શહેર એકવાર મેવાડની શક્તિ કેન્દ્ર છે, અને અહીં સુંદર સુંદરતાઓ, મહેલો અને મંદિરો સંગ્રહ છે. તે રાજસ્થાનના સૌથી પ્રસિદ્ધ શહેરોમાં એક શહેર છે, આ શહેરની સૌથી સુંદર શક્તિશાળી મહેરાંગી કિલ્લો છે. ભારતના વિશ્વના શહેરોમાંથી એક, પુષ્કર આશ્ચર્યજનક રીતે ભક્તિ થાય છે કારણ કે તે શહેરની અસ્થિભંગ અને અસ્થિર સ્થળો છે.સૂફી મેનુસુદિઅન ચિસ્તિનો દરગાહ છાત્રાલય, અજમેરના પ્રખ્યાત છે, જ્યાં તમે તમારી આત્મવિદ્યાકીય શોધખોળ કરો છો. રાજસ્થાનના ત્રિમાસિક સ્થળોએ તે સૌથી લોકપ્રિય છે. ઉદેપુર, વેનિસ નામ પ્રસિધ્ધ, રાજસ્થાન તેના સમૃદ્ધ અને રંગબેરંગી ઇતિહાસ, માર્ગદર્શક દેવી દ્રશ્ય અને અજ્ખીાત પરિવર્તન માટે ખૂબ જ લોકપ્રિય છે.

ભારતીય સમાંતિહાસિક વિશ્વના જુના શહેરોની પકીકીનું એક, ચિત્તોડગ ઘણામાં ઘણા જુના કિલ્લાટિંગ્સ, મહેલો અને સ્મરકો છે, જે કથાનો સાથે જોડાયેલા છે અને બહાદૂરી અને ભક્તિની કથા કહે છે. જો તમે સંકુચિત ભાગનો અનુભવ કરો, તો ચિત્તોડગઢ એ રાજસ્થાન શ્રેષ્ઠ સ્થાન છે. રાજસ્થાનની મુલાકાત લેવાનું શ્રેષ્ઠ સ્થળ મરાન આબુ રાજસ્થાનના કૃષ્ણ રાજ્યનું એક એક હિલ્ટ સ્ટેશન છે. આ હિલ સ્ટેશન પ્રાચીન સ્થિતિઓ અને મંદિરોથી ભરાવણ અને અવરલી પર્વતની ગિરિમાળાના અદ્યતન વિષ્ટો છે.

જવાઈ અભ્યારણ્યમાં પર્યટકો ખુલ્લા મેદાનમાં અને પથ્થરોની કોતરમાં ખૂંખાર દીપડાને આઝાદીથી વિહરતા તમે જોઈ શકો છો. અહીં જવાઈ લેપર્ડ સફારી પણ કરાવવામાં આવે છે જ્યાં જીપમાં બેસીને જાનવરોને સુરક્ષિત રીતે જોઈ શકાતા હોય છે. અહીં યાયાવર પક્ષીઓને પણ જોઈ શકાય છે અને ઐતિહાસિક મંદિરોના દર્શન કરી શકાય છે. અને અહીં આવેલા બેરા નામના નાનકડા નગરમાં હોટલ રાખીને રહી શકાય છે. અહીં ટ્રેકિંગને લગતી એક્ટિવિટી પણ કરાવવામાં આવતી હોય છે. દીપડા, ઝરખ, રીંછ, શિયાળ, પક્ષીઓ, જવાઈ ડેમ એક ફેમિલીનો ખર્ચ – 12,000 રૂપિયા (એક ફેમિલીમાં એક દંપતી અને 2 બાળકો) અમદાવાદથી અંતર – 283 કિમી.

પ્રતાપગઢ શહેરની જ નજીક આવેલ આ વાઈલ્ડ લાઈફ સેન્ચ્યુરીમાં વાલ્મિકી આશ્રમ પણ આવેલો છે. અને એવું માનવામાં આવે છે કે સીતા માતા અને ભગવાન શ્રી રામના પુત્રો લવ અને કુશનો જન્મ અહીં જ થયો હતો. અહીં હનુમાન અને સીતા માતાના પૌરાણિક મહત્વ ધરાવતા મંદિરો આવેલા છે. આ ઉપરાંત અહીં સુંદર પક્ષીઓ અને ઊડતી ખિસકોલી જેવા પ્રાણીઓ પણ જોવા મળી જાય છે. અહીંથી નજીક લાખિયાભાટા પાસે પથ્થરો ઉપર હજારો વર્ષો જુના માનવોએ દોરેલા ચિત્રો પણ મળી આવે છે જેથી તે ઐતિહાસિક રીતે મહત્વનું સ્થળ પુરવાર થઈ જાય છે. અહીં દર જુલાઈએ એક મેળો પણ ભરાતો હોય છે. એક ફેમિલી માટેનો ખર્ચ – 6000-8000 રૂપિયા, અમદાવાદથી અંતર – 288 કિમી.

જાલોર શહેરના મુખ્ય કિલ્લા જાલોર ફોર્ટને 8મીથી 10મી સદીની વચ્ચે જ બનાવવામાં આવ્યો છે. અહીંથી ઊંચાઈ ઉપરથી આખા શહેરને જોઈ શકાય છે. અને આ ઉપરાંત શહેરમાં 7મી સદીમાં રાજા ભોજે એક સંસ્કૃત શાળા પણ બનાવી હતી. આ શાળાને અંગ્રેજોના સમયમાં શસ્ત્ર ભંડાર તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવતી હોવાથી તેનું નામ ટોપખાના પાડવામાં આવ્યું છે જે આજે પ્રવાસીઓનું ફેવરિટ ડેસ્ટિનેશન છે.અને આ ઉપરાંત અહીં સિરેય મંદિર આવેલું છે જે રાવલ રતન સિંઘે બંધાવ્યું હતું. એવું માનવામાં આવે છે કે આ સ્થળે પૌરાણિક સમયમાં પાંડવો પણ રોકાયા હતા. જાલોર ફોર્ટ, તોપખાના, સિરેય મંદિર, એક ફેમિલી માટેનો ખર્ચ – 12000-16000 રૂપિયા, અમદાવાદથી અંતર – 303 કિમી.

અહીં ભીલવાડા શહેરથી 70 કિમી દૂર એક ટેકરી ઉપર 7 માળનો બાડનોર ફોર્ટ આવેલો છે. અને આ ઉપરાંત અહીં આવેલી પૂર ઉડાન છત્રી પણ ટુરિસ્ટમાં ફેમસ ડેસ્ટિનેશન બનેલ છે. ભીલવાડાથી નજીક આવેલા બિજોલિયા નગરમાં શ્રી દિગંબર જૈન પાર્શ્વનાથ તીર્થક્ષેત્ર, બિજોલિયા ફોર્ટ અને મંદાકિની મંદિર પણ આવેલું છે. આ કિલ્લામાં એક શિવજીનું મંદિર આવેલું છે. અને આ નગર તેની સ્થાપત્યકલા માટે ખુબજ જાણીતું છે. આ ઉપરાંત અહીં 11મી સદીમાં આવેલા ભીલો દ્વારા સૌપ્રથમ બનાવવામાં આવેલું ‘જટાઓ કે મંદિર’ પણ ખૂબ જાણીતું છે. બાડનોર ફોર્ટ, બિજોલિયા, જટાઓ કા મંદિર, એક ફેમિલી માટેનો ખર્ચ – 16000 થી 18000 રૂપિયા, અમદાવાદથી અંતર – 411 કિમી.

રાજપૂતોના માન સન્માન અને મોભાના પ્રતીક સમું ચિત્તોડગઢ ચિત્તોડગઢનો કિલ્લો ધરાવે છે. અને એવું માનવામાં આવે છે કે ચિત્તોડગઢના કિલ્લાનું નિર્માણ ભીમે જ શરુ કરાવ્યું હતું. અહીં રાણી પદ્મિનીનો મહેલ પણ આવેલો છે. એવું કહેવાય છે કે અલાઉદ્દીન ખીલજી રાણી પદ્મિનીનો ચહેરો એક પ્રતિબિંબમાં જોઈને એટલો બધો મોહિત થઇ ગયો હતો કે તેણે ચિત્તોડગઢ ઉપર ચડાઇ કરી દીધી હતી. અને આ ઉપરાંત અહીં રાણા કુંભાનો મહેલ પણ આવેલો છે. આ મહેલની નીચે ભોંયરું આવેલું છે તેવું કહેવામાં આવે છે જ્યાં મહારાણી પદ્મિનીએ અન્ય સ્ત્રીઓ સાથે જૌહર કર્યું હતું. આ ઉપરાંત અહીં જૈનોના પહેલા તીર્થંકર આદિનાથ માટે 12મી સદીમાં એક સ્થાપત્ય બનાવવામાં આવ્યું હતું જેને કીર્તિ સ્તંભ કહેવાય છે. રાણી પદ્મિની મહેલ, કીર્તિ સ્તંભ, રતન સિંહ મહેલ, રાણા કુંભા મહેલ, ભેંસરોડગઢ કિલ્લો, એક ફેમિલી માટેનો ખર્ચ – 20000 થી 22000 રૂપિયા, અમદાવાદથી અંતર – 368 કિમી.

કોટા શહેર આમ તો વિદ્યાર્થીઓ તૈયારી કરવા માટે ખુબજ જાણીતું છે પરંતુ અહીં દર્શનીય સ્થળો આવેલા છે. અહીં આવેલા અભેદ મહેલને રાજપુત શાસકોએ તેમના નવરાશની પળોને માણવા માટે જ બનાવ્યો હતો. અહીં નજીકમાં કરણીમાંનું મંદિર પણ આવેલું છે. અને અહીં આવેલા અલનિયા ડેમમાં યાયાવર પક્ષીઓ જોવા મળી જાય છે. અહીં હજારો વર્ષો પહેલા આવેલા માનવોએ દોરેલા ચિત્રો પણ મળી આવ્યા આવ્યા છે. અને આ ઉપરાંત અહીં જગમંદિર પેલેસ આવેલો છે જે 18મી સદીમાં કોટાના મહારાણીએ બનાવ્યો હતો. આ મહેલ કિશોર સાગર સરોવરની મધ્યમાં જ આવેલો છે. અહીં બોટ રાઇડિંગની મજા પણ માણી શકાય છે. અભેદ મહેલ, જગમંદિર પેલેસ, દાદ દેવી મંદિર, કનસુઆ મંદિર, એક ફેમિલી માટેનો ખર્ચ – 16000 થી 18000 રૂપિયા, અમદાવાદથી અંતર – 582 કિમી.

Leave a Comment