અહીં ચડતી હતી અંગ્રેજોની બલી, જાણો શુ હતું તેની પાછળનું કારણ.

વર્ષ 1857 ના નિષ્ફળ ક્રાંતિ તરીકે ભારતીય ઇતિહાસનાં પાનામાં નોંધાયેલું છે. બીજી તરફ, ઉત્તર પ્રદેશમાં એક એવું શહેર છે જે આ બંડાનું સાક્ષી છે. અમે વાત કરી રહ્યા છીએ ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુર શહેરની. ગોરખપુરમાં એક એવું મંદિર છે જેમાં 1857 ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ પહેલા ઘણા બ્રિટીશ લોકોનો ભોગ લેવામાં આવ્યો હતો અને આ બ્રિટિશરોની બલિ ચઢાવનારી માતાના ભક્ત બાબુ બંધુ સિંઘને બ્રિટીશ સરકારે ફાંસી આપી હતી. આ મંદિર ‘તરકુલાહા દેવી’ તરીકે પ્રખ્યાત છે.

તારકુલાહ દેવી મંદિર,માતા તરકુલાહા દેવી મંદિર ગોરખપુરથી વીસ કિલોમીટર દૂર, દેવીપુર ગામમાં સ્થિત છે. ખજૂરના ઝાડને તર્કુલ વૃક્ષ પણ કહેવામાં આવે છે. આ ઝાડની નીચે સ્થાપિત થવાને કારણે, તે દેવીને તરકુલાહા દેવી તરીકે ઓળખાય છે. આ મંદિર ચરા-ચેરી નામના સ્થાનથી 5 કિલોમીટરના અંતરે સ્થિત છે.

બાબુ બંધુસિંહે બ્રિટિશરોનો ભોગ આપ્યો 1857 ની સ્વતંત્રતા યુદ્ધ પહેલાં, આ સ્થાન પર એક ગાઢ જંગલ હોતું. ડુમરી રજવાડાના બાબુ બંધુ સિંઘ આ જંગલમાં રહેતા હતા. તેઓએ માતાની પિંડીઓને ઝાડ નીચે મૂકીને પૂજા-અર્ચના કરી હતી. એવું કહેવામાં આવે છે કે દેવી તર્કકુલાહ તેમની પ્રિય દેવી હતી. તે સમયે અંગ્રેજો શાસન કરી રહ્યા હતા અને અંગ્રેજો સામે બાબુ બંધુસિંહના હૃદયમાં આગ સળગી રહી હતી.

ગિરિલા યુદ્ધના નિષ્ણાંત હોવાને કારણે બાબુ બંધુસિંહે તે માર્ગમાંથી પસાર થતા દરેક અંગ્રેજીનું માથું કાપીને માતા સમક્ષ રજૂ કર્યું. આ સમય દરમિયાન, તેમણે માતાને ઘણા બ્રિટીશનો ભોગ આપ્યો. જ્યારે અંગ્રેજોને ખબર પડી કે બંધુ સિંઘ અંગ્રેજોને પોતાનો શિકાર બનાવી રહ્યા છે, ત્યારે અંગ્રેજોએ તેમની શોધ શરૂ કરી હતી પરંતુ બંધુસિંહ તેમના હાથમાં આવ્યા નહોતા. અંતે, કોઈ પણ બાતમીદારની બાતમી પર, બંધુસિંહની ધરપકડ કરવામાં આવી અને તેને ફાંસીની સજા આપવામાં આવી.

અટકી જવાનો 6 વખત નિષ્ફળ પ્રયાસબાબુ બંધુસિંહને ગોરાહપુર ખાતે 12 ઓગસ્ટ 1857 ના રોજ ચરાહે ફાંસી આપવામાં આવી હતી. બ્રિટિશરોએ બંધુસિંહને છ વાર લટકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો પણ તે દર વખતે નિષ્ફળ ગયો. આ પછી, બંધુસિંહે દેવીને પ્રાર્થના કરી અને બ્રિટિશરો સાતમી વાર તેમને લટકાવવામાં સફળ થયા. એવું કહેવામાં આવે છે કે ઝાડનો એક ભાગ જેની નીચે તર્કુલ વૃક્ષની નીચે પિંડીઓ લગાવવામાં આવ્યા હતા તે તૂટી પડ્યું અને લોહીનો પ્રવાહ વહેવા લાગ્યો. આ પછી તે સ્થળ તરકુલાહા દેવી તરીકે પ્રખ્યાત થયું.

બકરી બલિદાન,બાબુ બંધુ સિંહે શરૂ કરેલી બલિ ચઢાવવાની પ્રથા આજે પણ આ મંદિરમાં ચાલુ છે, પરંતુ તે પછી તેઓ અંગ્રેજોને બલિ ચઢાવતા હતા પરંતુ હવે આ મંદિરમાં બકરાની બલિ આપવાની પરંપરા છે. વ્રત પૂર્ણ થવા પર આ મંદિરમાં બકરીનું બલિદાન આપવામાં આવે છે. આનાથી પણ ખાસ વાત એ છે કે તે બકરીનું માંસ ત્યાં માટીના વાસણમાં રાંધવામાં આવે છે અને પાછળથી તેને પ્રસાદ તરીકે પણ સ્વીકારવામાં આવે છે.

શ્રદ્ધાળુઓ ઇચ્છા પૂર્ણ થાય ત્યારે ઘંટડી બાંધી દે છે,આ પ્રખ્યાત મંદિર વિદેશથી અસંખ્ય ભક્તોને આકર્ષે છે. દૂર-દૂરથી ભક્તો અહીં વ્રત માંગે છે. વ્રત પૂર્ણ થયા બાદ ભક્તો મંદિરમાં ઘંટ બાંધે છે. આ પરંપરા ઘણા વર્ષોથી ચાલી આવી છે. મંદિરમાં અસંખ્ય ઈંટ બાંધી છે.

જે શ્રદ્ધાળુઓ અહીં આવે છે તેઓએ પોતાનું વ્રત પૂર્ણ કર્યા બાદ માતાની દરબારમાં તેમની ક્ષમતા પ્રમાણે ઘંટડી બાંધી છે.ચૈત્ર નવરાત્રીમાં મોટો મેળો ભરાય છે,આ મંદિરમાં ચૈત્ર મહિનામાં નવરાત્ર દરમિયાન એક વિશાળ મેળો ભરાય છે. ખાસ વાત એ છે કે આ મેળો રામનવમીના દિવસે શરૂ થાય છે અને એક મહિના ચાલે છે. દેશ-વિદેશથી ભક્તો માતાના આશીર્વાદ લેવા આવે છે.

તમે દેશના એવા ઘણા મંદિરો વિશે સાંભળ્યું જ હશે કે જ્યાં આજે પણ બલિ ચડાવવામાં આવે છે પરંતુ શું તમે એવા મંદિર વિશે જાણો છો જ્યાં પ્રાણીઓ કરતાં માણસોની બલિ ચડાવાતી હતી. આજે અમે તમને આવા જ એક મંદિર વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ જ્યાં અંગ્રેજો ની બલિ આપવામાં આવતી હતી.હકીકતમાં બ્રિટીશ લોકો દ્વારા બલિદાન આપવામાં આવતું આ અનોખુ મંદિર ગોરખપુરથી 20 કિલોમીટર દૂર સ્થિત છે જે તારકુલાહા દેવી મંદિર તરીકે પ્રખ્યાત છે.

એવું કહેવામાં આવે છે કે આ મંદિરનું નિર્માણ 1857 ના મહાસંગ્રામ પહેલા કરવામાં આવ્યું હતું ડુમરીના ક્રાન્તિકારી બાબુ બંધુ સિંહના પૂર્વજોએ પિંડીઓની સ્થાપના તાર્કુલ એટલે કે ખજૂરના ઝાડ હેઠળ કરી હતી જે પાછળથી તારકુલાહ દેવી તરીકે પ્રખ્યાત થઈ. એવું માનવામાં આવે છે કે માતા કાલી અહીં તારકુલહા દેવી પિંડી તરીકે બિરાજમાન છે જેને અહીંના સ્થાનિક લોકોની કુલદેવી પણ માનવામાં આવે છે.

અંગ્રેજો નું માથા ની બલી આપવામાં આવતી હતી,બિહાર અને દેવરિયાનો મુખ્ય માર્ગ શત્રુઘનપુરના જંગલમાંથી પસાર થયો આ માર્ગ પરથી પસાર થતા બ્રિટિશરોનો સામનો ઘણીવાર ક્રાંતિકારી બંધુસિંહ દ્વારા કરવામાં આવતો હતો કહેવાય છે કે બંધુસિંહ ગિરિલા યુદ્ધમાં પારંગત હતા જ્યારે પણ બંધુસિંહે બ્રિટિશરો સાથે લડાઈ થાય ત્યારે બંધુસિંહે બ્રિટિશરોની હત્યા કરી અને આ જંગલમાં તારકુલના ઝાડ નીચે સ્થિત પિંડી પર દેવીને તેનું માથું ચડાવામાં આવતું હતું.

અંગ્રેજો ને આ વાત ની ખબર પણ નોહતી પડતી,ચૌરી-ચૌરા ડુમરી રજવાડામાં જન્મેલા બાબુસિંહે બ્રિટીશરોનો સફાયો કર્યો અને તેને તેમના માતાના ચરણોમાં એટલી હોશિયારીથી ઓફર કરી કે લાંબા સમય સુધી બ્રિટિશરોને તેના વિશે પણ ખબર નહોતી એક પછી એક સૈનિકો ગાયબ થવાને કારણે બ્રિટિશરોએ બંધુસિંહ પર શંકા કરી જે પછી બ્રિટિશરોએ ભૂંસી નાખવાનો પ્રયત્ન કર્યો આ સમય દરમિયાન બ્રિટિશરો પાસેથી લોખંડ લેતાં બંધુસિંહે પોતાના પાંચ ભાઈઓનો જીવ ગુમાવવો પડ્યો.

6 વાર ફાંસી થી બચ્યા બંધુ સિંહ,બ્રિટીશ સૈનિકોની હત્યા પછી ધરપકડ કરાયેલા બંધુસિંહે તેમને 6 વાર લટકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો પરંતુ દરેક વખતે તે માતા દેવીના આશીર્વાદ લઈને છટકી ગયો સાતમી વખત બંધુસિંહે તારકુલહા દેવીનું ધ્યાન કરતી વખતે તેમને આ સંસાર છોડવાનું વ્રત આપવાનું કહ્યું પછી અંગ્રેજો તેને ફાંસી આપવા સક્ષમ હતા.

આજે પણ ચડાવાય છે બલી,પહેલાં જ્યાં આ મંદિરમાં માતા અંગ્રેજો બલી ચડાવી ને ખુશ રહેતી હતી આજે પણ લોકો માતાને ખુશ કરવા માટે બલિદાન આપે છે પરંતુ હવે અહીં બકરાની બલિદાન આપવામાં આવે છે બ્રિટીશરો ની નહિ વર્ષો પહેલા બંધુસિંહે શરૂ કરેલી બલિદાન આપવાની પરંપરા આજે પણ ચાલુ છે.

મંદિર માં ઘંટડી બાંધવાની પ્રથા,તારકુલાહ દેવી મંદિરમાં ચક્ર રામ નવમીમાં દર વર્ષે મેળાનું આયોજન કરવામાં આવે છે એક મહિના સુધી ચાલનારા આ મેળામાં આવતા લોકોએ વ્રત પૂર્ણ થતાં મંદિર પરિસરમાં ઘંટડી બાંધે છે નોંધનીય છે કે દર વર્ષે આ મંદિરમાં ભક્તોની મોટી ભીડ ઉમટે છે અને બધી માતાઓને ખુશ કરવા માટે તેઓ બ્રિટીશરોની નહીં પણ બકરી ની બલિની પરંપરાને બલિદાન આપે છે.

Leave a Comment