મોટા ભાગ ના લોકોને નથી ખબર કે 7/12 ની નકલ એટલે શું?,જાણી લો એના વિશે સંપૂર્ણ માહિતી….

તમારામાંથી ઘણા લોકોએ 7/12 નો ઉતારો કઢાવવા માટે દોડવું પડયું હશે. આ એક જાતનું પત્રક છે જે જમીનનું યોગ્ય નિયમન કરવા માટે વપરાય છે. હકીકતે આ 7/12 નો ઉતારો અલગ અલગ પત્રક છે. ૭ અને ૧૨ બંને પત્રકોને ભેગા કરીને 7/12 નું પત્રક બનાવવામાં આવ્યું છે. એટલે કે રેકર્ડ માટે નકકી કરેલા કુલ ૧૮ પત્રકો પૈકી પત્રક નં. ૭ અને પત્રક નં. ૧ર એમ બે પત્રકોને સંકલિત કરીને બનાવવામાં આવેલ એક પત્રક તેને ૭/૧ર કહે છે.

ખેડૂતોનાં નામે જમીન રહેલી હોય તેમાં 7/12 પત્રકની ખૂબ જ જરૂરિયાત રહેતી હોય છે. તો, આવો જાણીએ 7/12 એટલે કે રેકર્ડ માટે નક્કી કરેલ ફોટો વધારે પુસ્તકો પૈકી પત્રક નંબર 5 તેમજ પત્ર નંબર 12 એમ કુલ 2 પત્રકોને 7/12 કહેવામાં આવે છે. પત્રક નંબર 7માં માલિકે ક્ષેત્રફળ વગેરેની જાણકારીની સાથે જ સદરહુ જમીનમાં ખેતી વિશે જાણકારી પણ અનિવાર્ય જરૂરિયાત રહેતી હોવાથી બંને પત્રકોને એકત્ર કરીને બનાવેલ 7/12 કહેવામાં આવે છે.

જમીન રેકોર્ડ માટે કઢાવવામાં આવતા 7/12 નાં ઉતારામાં સર્વે નંબર, બ્લોક નંબર, જમીનનો પ્રકાર, ખેતરનું નામ, ખેડવાલાયક જમીન, ગણાતીયાનાં નામ, બેંક ખાતા નંબર અને ગામનાં નામનો સમાવેશ કરેલ હોય છે. વધુમાં અંગ્રેજોના સમયમાં જે તે ગામના મૂળ સર્વે વખતે જે તે ખેડૂતની જમીનને જે અનુક્રમ નંબર આપવામાં આવેલ હતો તે અનુક્રમ નંબરને સર્વે નંબર કહેવામાં આવે છે.7/12નો નમુનો સૌ મિત્રોએ જોયું હશે એમાં દર્શાવેલ તમામ જાણકારી અંકિત કરેલ હોય છે. તેની વિગતવાર માહિતી નીચે મુજબ છે.

બ્લોક નંબર :

જેમ જેમ સમય જતો ગયો તેને બદલી એકંદર કુલ 25વર્ષ પછી બદલાઈ જાય છે. જેને લીધે નવા વર્ષ વારસાઈ જમીનની સવારી જમીનના ટૂકડા થતા જાય છે. આથી તમામ નવા ટુકડાને અલગ નામ, ઓળખાણ, પહેચાન આપવી પડે એટલે કે સર્વે નંબરના ભાગલા ટુકડા થાય તેને 2 દિવસ તો તૈયાર 7/12 કહેવાય.કેમ કે સર્વે નંબર પહેલાના પગલાં 51 ત્રણ ની ઓળખ મળી બીજીવારના પગલાને ઉપર મુજબ ભાગલા પડતા જાય અને એક જ સર્વે નંબરના ઘણા બધા ભાગલા થવાથી મુંઝવણ થવા લાગી હતી. આથી સરકારે વર્ષ 1971માં તમામ વિસ્તારની જમીનને જુદી ઓળખ આપવા માટે એકત્રીકરણના કાયદા હેઠળ ગામની તમામ વિભાગો અને સ્વતંત્ર અનુક્રમ નંબર પણ કર્યું અને એ નંબર દ્વારા જમીનની નવી ઓળખ ઊભી થઈ છે તેમજ આ નવા નંબર આવ્યા એટલે કે હવે તમામ ગામ ની જમીનની ઓળખ, બ્લોક નંબર દેખાય છે. કોઈપણ જાણકારી મેળવવી હોય તો હવે ફક્ત ને ફક્ત બ્લોક નંબરની ઓળખ પણ મળી શકે છે.

સર્વે નંબર :

જે-તે ગામના સર્વે વ્યક્તિ જે ખેડૂતોની જમીનને જેનો નંબર આપવામાં આવેલ હતો એ અનુક્રમ નંબર, સર્વે નંબર કહેવામાં આવે છે. જમીનનો સત્તા પ્રકાર વિગતમાં જમીન જુની શરત, નવી શરત, બિનખેતી ટ્રસ્ટ ચાલતા સરકારી તેમજ ગણાતીયા એવી વિગતો લખેલી હોય છે, કે નામ ખેડૂત, પોતાના જુદા-જુદા ખેતરને ઓળખવા માટે પોતે જ તેની નવી ઓળખ ઉભી કરતો હોય છે અને એ જ ઓળખ નામ પ્રચલિત હતા કે જેમ કે જલારામ ડેરીવાળું ખેતર, આંબા વાળું ખેતર વગેરે..

ખેડવાલાયક જમીન ગામની ખેતીની જમીનનો જુદો-જુદો ઉપયોગ થઈ શકે છે તેમજ તેમાંથી ઉપર પણ જુદી જુદી થઇ શકે છે. આ મહેસુલ જમીનની ખેતી ઉપર આવક પર કરવામાં આવે છે. તેથી કુલ જમીન પૈકી ની તમામ જમીનના ભાગલા પાડવામાં આવેલા હોય છે. જે જમીન આ જમીનમાં કોઈ વિશિષ્ટ પ્રકારની ખેતી કરવામાં આવતી નથી ચોમાસાની ઋતુ પછી એમાં પણ કરી શકાય છે.જેમાં કેરી, ચીકુ વગેરે જેવા પાકો લેવામાં આવતા હોય છે તેમજ એની ઉપર પણ ઘણી સારી એવી હોય છે. આવી જમીન ભાગે જમીન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે ત્યારે તે જમીનમાં પાક લેવામાં આવે છે. જેમ કે ઘઉં,ડાંગર જુવાર, બાજરી, મકાઈ તેમજ જેમાં ક્યારી બનાવીને ખેતી કરવામાં આવે છે, એવી જમીનને ક્યારી કહેવામાં આવે છે.

કુલ જમીન પૈકી ઘણી એવી જમીન જેમાં કોઇપણ જાતની ખેતી ન થઈ શકે તેને અને એમ 2 પ્રકારે વહેચવામાં આવી. જેમાંથી પ્રેરણા મળી શકે એવી જગ્યાએ ખડકાળ પથ્થરો જમીન, પાણીનો ભરાવો રહેતો હોય એવી જમીનની બાજુમાં રહેતી હોય એવી જમીન પાણીનો ભરાવો. જમીન વગેરે કુલ જમીન માંથી આવી જમીન ને બાદ કરતા બાકી રહેતી જમીન પર મહેસૂલ વસૂલ કરવામાં આવતો હોય છે.આ બધાનો અર્થ એક જ છે, કે કુલ ખેડવાલાયક જમીનની ઉપર ધ્યાનમાં રાખીને એની ઉપર કેટલો તેની રકમ નિયત કરવામાં આવેલું છે. આ રકમ તમામ ખેડૂતો તલાટીને જમા કરવાની રહેતી હોય છે.

ગણાતીયોનાં નામ :

જ્યાં આપણે ભાડુ વસુલ અને મકાન જે-તે વ્યક્તિને ભાડે આપીએ છીએ તે વ્યક્તિ ભાડૂતી. એ જ રીતે મૂળ કે તેના કરતાં અન્ય વ્યક્તિને ખેડવા આપે તે વ્યક્તિ ગણોતીયો કહેવાય તથા આગળ વધ્યો બીજી વેચીને ખેડૂત આપે તો તેને પેટા ગણાતોયો કહેવાય તેમજ આવી વ્યક્તિનું વ્યક્તિઓના નામ 7/12 માં લખવામાં આવેલ હોય છે.

નામંજૂર :

ખાતેદાર જ્યારે સાતબાર માલિક એક ફેરફાર તેમજ સ્ટેટસ ફેરફાર માટે નોંધણી કરાવે છે ત્યારે એની એન્ટ્રી પડે છે તેમ જ એન્ટ્રી જ્યારે ચકાસવામાં આવે ત્યારે પૂરતા પુરાવા રજૂ ન કરવાથી એન્ટ્રી નામંજૂર થાય છે

તકરારી :

ખાતેદાર જ્યારે પુરાવાના આધારે સ્ટેટસ માટે અરજી કરે છે ત્યારે જે સરકાર તરફથી વાંધો લેવામાં આવે કે સહમાલિક ઓ કે બીજા ત્રાહિત વ્યક્તિ તરફથી કોઈ સમસ્યા ઊભી કરવામાં આવે કે કોર્ટ મેટર થાય ત્યારે પડે એન્ટ્રી એન્ટ્રી તરીકે ઓળખાય છે તેમજ જ્યાં સુધી તકરારી મેટર નો અંત ન આવે ત્યાં સુધી એ પેન્ડિંગ જ રહે છે. જ્યારે 7/12 માં હકપત્ર કે માલિકીહક ફેરફાર તેમજ અન્ય માટે એન્ટ્રી પાડવામાં આવેલ હોય પણ તેની કાર્યવાહી પૂરી ન થઈ હોય.

એન્ટ્રી ખાતા નંબર :

જેમ બેંકમાં તમામ ખાતેદારને એકાઉન્ટ નંબર આપવામાં આવે છે, એ જ પ્રમાણે જે તે ગામના તમામ ખેડૂતોને રેવન્યુ રેકોર્ડ માટે ખાતા નંબર આપવામાં આવ્યો છે. જે ખેડૂતોની પાસે જે ગામમાં એક કરતા વધુ જમીન હોય તો પણ એનો ખાતા નંબર એક જ રહે છે, એટલે કે જે તે જમીનની 7/12 જુદી-જુદી હોય પણ ખેડૂતોમાં ખાતા નંબર તો એક જ હોય છે. જે-તે ગામનું નામ, કયા તાલુકામાં આવેલ છે એ ગામનું નામ અને કયા જિલ્લામાં આવેલ છે એનું નામ લખેલ હોય છે.

કબજેદારનું નામ :

અહીં જમીનના હાલના કબજેદાર તેમજ માલિકનું નામ લખેલું હોય છે. નોંધ નંબરો જૂની 7 12 માં આંકડા એ ખેડૂતની જમીનનો ઇતિહાસ દર્શાવે છે, કે ઈતિહાસને વાંચવા માટે આંકડાઓની હક્કપત્રક 6ની નકલો પણ કઢાવવાની રહેતી હોય છે તેમજ બીજાની જાણકારી સદરહુ જમીનમાં મૂળમાલિકને તો તે પણ આની સાથે કોઈ ભૂતકાળના લખાણથી બીજા કોઈનો પણ એમાં લાભ પ્રસ્થાપિત થયો હોય તો તેની માહિતી લખેલી હોય છે. સદરહુ જમીન પર લોન લીધેલ હોય તો જમીન ગિરવે મૂકી હોય તો તેની જાણકારી પણ અહીં જ દર્શાવે છે.

બાંધકામ COP :

તે જમીન બીનખેતી થયેલ હોય તેમજ તેના પ્લાન મંજૂર થયેલા હોય તો અહીં મંજુર થયેલ બાંધકામનો વિસ્તાર તેમજ ખુલ્લી રાખવાની જગ્યા ની જાણકારી લખેલી હોય છે.

ખેતી વિષયક માહિતી :

અહીં વર્ષ વાર જમીનમાં ખેડૂતનું નામ, ઋતુ પ્રમાણે વાવેતરની વિગત, તેનું ક્ષેત્રફળ તેમજ પિયતનું સાધન, ઝાડની વિગત તથા જે જમીન પર રહેલી છે તેની જાણકારી તેમજ જે-તે પ્રકારનો ભાગ ગણવામાં આવે છે તેની સંપૂર્ણ જાણકારી મળી રહે છે. આ જાણકારી ખેડૂત અને ભવિષ્યમાં પણ કહી તેને લગતી કાર લોન, પાક વીમા, જમીન સંપાદન જેવી ઘણી કામગીરીમાં ખૂબ જ ઉપયોગી નીવડે છે.

Leave a Comment